Νεο-θεσμικές προσεγγίσεις και επιτόπια έρευνα: Η περίπτωση των τοπικών εταιρικών σχέσεων EQUAL και LEADER στην Κρήτη

Το βιβλίο αναγνωρίζει και εξελίσσει το ρόλο των νεο-θεσμικών θεωριών στην κατανόηση και ερμηνεία των πολιτικών φαινομένων. Ειδικότερα, η νεο-θεσμική αυτή μελέτη  αναλύει τη δυναμική αλληλεπίδραση μεταξύ τυπικών / άτυπων κανόνων και συμπεριφοράς των υποκειμένων που δρουν σε ένα πολιτικό θεσμό. Η αλληλεπίδραση αυτή εξετάζεται στα πλαίσια έρευνας πεδίου, η οποία επικεντρώνεται στη μελέτη των τοπικών συνεργασιών στην Ελλάδα.

 Οι θεωρητικές παραδοχές αυτής της ανάλυσης προέρχονται κυρίως από τον κανονιστικό νεο-θεσμισμό. Aξιοποιούν, επίσης, και εννοιολογήσεις  από τις θεωρίες της  ορθολογικής επιλογής και του ιστορικού θεσμισμού. Επιπλέον, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται σε κοινωνιολογικές θεωρίες που μελετούν τη σχέση δομής/υποκειμένου όπως και σε έννοιες και εμπειρικά δεδομένα από τη βιβλιογραφία για την αστική διακυβέρνηση, τα αστικά καθεστώτα, τον εξευρωπαϊσμό και την πολιτική ηγεσία.

 Η παραπάνω διεπιστημονική  κατανόηση των πολιτικών θεσμών πηγάζει από την υιοθέτηση του κριτικού ρεαλισμού, ο οποίος προτάσσει μια αντανακλαστική προσέγγιση της πραγματικότητας. Η προσέγγιση αυτή  ενσωματώθηκε και στη μεθοδολογία της έρευνας με την υλοποίηση μιας ενσωματωμένης στρατηγικής μελέτης περίπτωσης. Η μελέτη περίπτωσης αποτελείται από δύο τοπικές εταιρικές σχέσεις στην περιοχή της Κρήτης, οι οποίες δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο των κοινοτικών πρωτοβουλιών EQUAL II και LEADER + και συντονίστηκαν από την Αναπτυξιακή Ηρακλείου Α.Ε.  

Τα ερευνητικά δεδομένα υποδεικνύουν ότι οι επίσημοι κανόνες των συνεργασιών δεν είναι ενδεικτικοί για το τι πραγματικά συμβαίνει σε ένα πολιτικό θεσμό. Είναι η αλληλεπίδραση  των τυπικών και άτυπων κανόνων που προσφέρει μια βαθιά κατανόηση της συνεργασίας. Η έρευνα δείχνει, επίσης, τη σημασία της προθετικότητας του υποκειμένου  στη διαδικασία της θεσμικής αλλαγής καθώς και το συγκεκριμένο χωρικό και χρονικό πλαίσιο μέσα στο οποίο αυτή εξελίσσεται κάθε φορά.